1000 આદિવાસી પરિવારો: રસોઈ ગેસમાં આત્મનિર્ભરતા તરફ મક્કમ કદમ
વર્ષ 2025ના રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસની પરેડ દરમિયાન માનનીય વડાપ્રધાનશ્રીએ એકતાનગર ખાતેથી એક ઐતિહાસિક જાહેરાત કરી હતી. તેમણે વિશ્વની સૌથી ઊંચી પ્રતિમા 'સ્ટેચ્યૂ ઓફ યુનિટી'ની આસપાસના વિસ્તારમાં રહેતા 1000 આદિવાસી પરિવારોના ઘરોમાં બાયોગેસ પ્લાન્ટ સ્થાપવાનો સંકલ્પ જાહેર કર્યો હતો.
આ જાહેરાત માત્ર એક સરકારી યોજના નથી, પરંતુ સ્થાનિક આદિવાસી સમુદાયને ઉર્જા ક્ષેત્રે સ્વનિર્ભર બનાવવાનું અને તેમના જીવનધોરણને ઊંચું લાવવાનું એક ભગીરથ કાર્ય છે. ખૂબ જ ટૂંકા ગાળામાં વહીવટી તંત્રની સક્રિયતાને કારણે અત્યાર સુધીમાં 665 બાયોગેસ પ્લાન્ટ સફળતાપૂર્વક સ્થાપી દેવામાં આવ્યા છે અને બાકીના પ્લાન્ટની કામગીરી પણ યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહી છે.
યોજનાનું ભૌગોલિક વિસ્તરણ અને વહીવટી મોનિટરિંગ
આ યોજના નર્મદા જિલ્લાના વિકાસમાં એક નવો અધ્યાય જોડી રહી છે. યોજનાના સુચારુ અમલીકરણ માટેનું માળખું નીચે મુજબ છે:
વ્યાપ: નર્મદા જિલ્લાના ગરુડેશ્વર તાલુકાની 38 ગ્રામ પંચાયતો હેઠળ આવેલા 89 ગામોમાં આ યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવી છે.
અમલીકરણ એજન્સી: ગરુડેશ્વર તાલુકા પંચાયત દ્વારા આ યોજનાનું ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર સીધું અમલીકરણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
નિયમન અને મોનિટરિંગ: યોજના સમયસર અને ગુણવત્તાયુક્ત રીતે પૂરી થાય તે માટે જિલ્લા ગ્રામ વિકાસ એજન્સી (DRDA) દ્વારા તેનું ઝીણવટભર્યું મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલના નેતૃત્વમાં રાજ્ય સરકાર ઉર્જા ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતા લાવવા માટે કટિબદ્ધ છે અને આ પ્રોજેક્ટ તેનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે.
બાયોગેસ પ્લાન્ટના બહુઆયામી ફાયદા
આ બાયોગેસ પ્લાન્ટ આદિવાસી પરિવારો માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થયા છે, જેના બે મુખ્ય ફાયદા છે:
૧. સ્વચ્છ ઇંધણ (ગોબર ગેસ)
પરિવારોને હવે રસોઈ માટે દરરોજ વિનામૂલ્યે સ્વચ્છ અને પ્રદૂષણમુક્ત બાયોગેસ મળી રહે છે. આનાથી મહિલાઓને જંગલમાંથી લાકડા વીણવાની મહેનત અને ચૂલાના ધુમાડાથી થતા સ્વાસ્થ્યના નુકસાનમાંથી મુક્તિ મળી છે.
૨. ઓર્ગેનિક સ્લરી: રાસાયણિક ખાતરનો ઉત્તમ વિકલ્પ
બાયોગેસ પ્લાન્ટમાંથી ગેસ બન્યા પછી જે આડપેદાશ (સ્લરી) નીકળે છે, તે ખેતી માટે અમૃત સમાન છે.
આ સ્લરીનો ઉપયોગ ઉત્તમ પ્રકારના જૈવિક/સેન્દ્રીય ખાતર તરીકે થાય છે.
રાસાયણિક ખાતરો પાછળ થતો હજારો રૂપિયાનો ખર્ચ બચે છે.
જમીનની ફળદ્રુપતા જળવાઈ રહે છે અને પાકનું ઉત્પાદન તેમજ ગુણવત્તા બંનેમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે.
"પાક ઉત્પાદન પણ વધ્યું છે" : સ્થાનિકોનો સંતોષ
આ યોજનાની વાસ્તવિક સફળતા સ્થાનિક લોકોના ચહેરા પરની ખુશીમાં દેખાય છે. ગરુડેશ્વરના ગ્રામજન રવીનાબેન તડવી પોતાનો અનુભવ શેર કરતા જણાવે છે કે:
"બાયોગેસ પ્લાન્ટ આવવાથી અમને દરરોજ રાંધવા માટે સ્વચ્છ ગેસ મળી રહે છે. આ ઉપરાંત પ્લાન્ટમાંથી નીકળતી સ્લરી અમારા ખેતરો માટે ઉત્તમ ખાતર બની ગઈ છે. આ જૈવિક ખાતરના કારણે રાસાયણિક ખાતરનો ખર્ચો બચી ગયો છે અને અમારા પાકનું ઉત્પાદન પણ પહેલા કરતાં ઘણું વધ્યું છે. આ યોજના માટે અમે સરકારના ખૂબ આભારી છીએ."
Post a Comment