અમેરિકામાં ગ્રીન કાર્ડ પ્રોસેસિંગ પર બ્રેક: ભારતીય IT કંપનીઓ અને કુશળ પ્રોફેશનલ્સ પર મોટો ફટકો

PERM લેબર સર્ટિફિકેશન સ્થગિત થતાં હજારો ભારતીય ટેક વર્કર્સની મુશ્કેલી વધી | અમેરિકન નાગરિકોની નોકરીઓ છીનવવાના આક્ષેપો | ભારતીય IT કંપનીઓ માટે ઓન-સાઇટ સ્ટાફિંગ અને ખર્ચનું મોટું સંકટ

વોશિંગ્ટન / નવી દિલ્હી:

અમેરિકી પ્રશાસને અગ્રણી ટેકનોલોજી કંપનીઓ સાથે જોડાયેલી કાયમી રહેઠાણ (ગ્રીન કાર્ડ) મેળવવાની અમુક મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રક્રિયાઓ પર અચાનક રોક (Freeze) લગાવી દીધી છે. અમેરિકી સરકારનો આરોપ છે કે આ કંપનીઓ દ્વારા સિસ્ટમનો દુરુપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે અને સ્થાનિક અમેરિકન નાગરિકોને નોકરીઓમાંથી વિસ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ રિપોર્ટમાં કેટલીક અગ્રણી ભારત-સંબંધિત IT જાયન્ટ્સના નામ પણ સામે આવ્યા છે, જેના કારણે અમેરિકામાં કામ કરતા લાખો ભારતીય IT પ્રોફેશનલ્સમાં ભારે ચિંતા પ્રસરી ગઈ છે.

આ નિર્ણય ખાસ કરીને એમ્પ્લોયર-સ્પોન્સર્ડ પર્મેનન્ટ રેસિડેન્સી હેઠળ આવતા PERM (પ્રોગ્રામ ઇલેક્ટ્રોનિક રિવ્યુ મેનેજમેન્ટ) લેબર સર્ટિફિકેશન સાથે સંબંધિત છે, જે ટેમ્પરરી H-1B વિઝા પ્રક્રિયા કરતાં તદ્દન અલગ છે.

ગ્રીન કાર્ડ ફ્રીઝથી સર્જાનાર પડકારો

• મોબિલિટી પર રોક અને એમ્પ્લોયર નિર્ભરતા: PERM પ્રોસેસ અટકવાથી અસરગ્રસ્ત ભારતીય કર્મચારીઓ લાંબા સમય સુધી વર્તમાન કંપની સાથે જ બંધાયેલા રહેશે. તેઓ કંપની બદલી શકશે નહીં કે તેમની કારકિર્દીમાં સરળતાથી પ્રગતિ કરી શકશે નહીં.
  
  
• બેકલૉગમાં અસાધારણ વધારો: ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે પહેલાથી જ 7% ના દેશવાર ક્વોટા (Country Caps)ના કારણે દાયકાઓ લાંબી રાહ જોવી પડે છે. આ ફ્રીઝથી ગ્રીન કાર્ડની રાહ જોવાનો સમયગાળો વધુ લંબાઈ જશે.
  
  
• IT કંપનીઓના સંચાલન પર અસર: ભારતીય ટેક કંપનીઓ માટે અમેરિકામાં ઓન-સાઇટ ટેકનિકલ ટીમ તહેનાત કરવી મુશ્કેલ બનશે, ભરતી ખર્ચ વધશે અને ગ્રાહકોને અપાતી સેવાઓમાં વિલંબ થઈ શકે છે.
  
  

ભારત-અમેરિકા સંબંધો અને અર્થતંત્ર પર પ્રભાવ (UPSC GS-II & GS-III)

ક્ષેત્ર	સંભવિત અસરો અને વિશ્લેષણ
સર્વિસિસ ટ્રેડ (Services Trade)	ભારતની કુલ IT નિકાસનો 50% થી વધુ હિસ્સો અમેરિકા સાથે જોડાયેલો છે. વર્ક વિઝા અને ગ્રીન કાર્ડમાં અવરોધો ભારતીય IT કંપનીઓના નફા અને બિઝનેસ મોડેલને અસર કરશે.
ભારતીય ડાયસ્પોરા (Indian Diaspora)	અમેરિકામાં વસતા કુશળ ભારતીયો દેશ માટે સોફ્ટ પાવર અને રેમિટન્સ (વિદેશથી આવતા નાણાં)નો મોટો સ્ત્રોત છે. તેમના કાયમી વસવાટ પર અનિશ્ચિતતા માનસિક અને આર્થિક અસ્થિરતા લાવશે.
ટેકનોલોજી સહયોગ (Tech Ties)	ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલી ક્રિટિકલ એન્ડ ઇમર્જિંગ ટેકનોલોજી (iCET) જેવી દ્વિપક્ષીય પહેલોમાં પ્રતિભાશાળી માનવબળનું મુક્ત આવાગમન પાયારૂપ છે, જે આવા પગલાંથી ખોરવાઈ શકે છે.

પરીક્ષાલક્ષી અગત્યની સંકલ્પનાઓ (Key Concepts)

• H-1B Visa: વિદેશી કુશળ કામદારોને અમેરિકામાં ચોક્કસ 'સ્પેશિયાલિટી ઓક્યુપેશન' (જેમ કે IT, સાયન્સ, એન્જિનિયરિંગ) હેઠળ 3 થી 6 વર્ષ માટે અસ્થાયી રૂપે કામ કરવાની મંજૂરી આપતો નોન-ઇમિગ્રન્ટ વિઝા.
  
  
• Green Card: અમેરિકામાં કાયમી ધોરણે રહેવા અને કાયદેસર રીતે નોકરી કરવાનો અધિકાર આપતો દસ્તાવેજ (Lawful Permanent Residence).
  
  
• PERM (Program Electronic Review Management): યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ લેબર દ્વારા સંચાલિત પ્રક્રિયા, જેમાં એમ્પ્લોયરે સાબિત કરવું પડે છે કે તે જે પદ માટે વિદેશી નાગરિકને ગ્રીન કાર્ડ સ્પોન્સર કરી રહ્યો છે, તે માટે લાયકાત ધરાવતો કોઈ સ્થાનિક અમેરિકન કામદાર ઉપલબ્ધ નથી.
  
  
• Country-Cap (દેશવાર મર્યાદા): અમેરિકાના કાયદા મુજબ કોઈપણ એક દેશના નાગરિકોને વાર્ષિક કુલ રોજગાર-આધારિત ગ્રીન કાર્ડના મહત્તમ 7% થી વધુ કાર્ડ મળી શકતા નથી, જેના કારણે ભારત જેવા વિશાળ વસ્તી ધરાવતા દેશોના અરજદારો ભારે અન્યાયનો સામનો કરે છે.
  
  

આગળનો માર્ગ (Way Forward)

1. પારદર્શક કાનૂની સુરક્ષાની માંગ: ભારત સરકારે વોશિંગ્ટન સમક્ષ અસરગ્રસ્ત ભારતીય કામદારો માટે યોગ્ય ન્યાયિક પ્રક્રિયા (Due Process) અને સુનાવણીની તક આપવા રજૂઆત કરવી જોઈએ.
   
   
2. ટોટલાઇઝેશન કરાર (Totalization Agreement): અમેરિકામાં કામ કરતા ભારતીય કામદારો જે સોશિયલ સિક્યોરિટી ટેક્સ ચૂકવે છે અને ગ્રીન કાર્ડ ન મળવાના કિસ્સામાં પાછા ફરે ત્યારે ગુમાવે છે, તેના રક્ષણ માટે દ્વિપક્ષીય સામાજિક સુરક્ષા સમજૂતી કરવી જરૂરી છે.
   
   
3. ડિલિવરી મોડેલમાં પરિવર્તન: ભારતીય IT કંપનીઓએ માત્ર ઓન-સાઇટ સ્ટાફિંગ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે ઓફ-શોર (ભારતમાંથી રિમોટ કામ), ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ (GCC) અને કેનેડા/મેક્સિકો જેવા નજીકના દેશોમાં 'નિયર-શોરિંગ' હબ મજબૂત બનાવવા જોઈએ.
   
   
4. કન્ટ્રી કેપ નાબૂદીની હિમાયત: અમેરિકન સંસદ (કોંગ્રેસ)માં અટવાયેલા ઇમિગ્રેશન સુધારા બિલ (જેમ કે EAGLE Act) દ્વારા પ્રતિ-દેશ 7% ની ભેદભાવપૂર્ણ મર્યાદા દૂર કરવા ભારતે રાજદ્વારી સ્તરે હિમાયત જારી રાખવી જોઈએ.